O fantastyce - filozoficznie

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
O fantastyce - filozoficznie

Jacek Sobota

Sobota.jpg
Język oryginału polski
Forma Książka krytycznoliteracka
Wydawca Stalker Books
Seria wydawnicza Krytycy o fantastyce
ISBN 9788367223072
Kupisz w: Esef.com.pl

Jacek Sobota – urodzony w roku 1969 w Olsztynie; jest pracownikiem naukowo- dydaktycznym Instytutu Filozofii na UWM; tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskał w 2007 roku na UMK w Toruniu. Jako pisarz debiutował opowiadaniem Splotw roku 1990 na łamach „Nowej Fantastyki”. Autor licznych opowiadań fantastycznych publikowanych w różnych czasopismach i antologiach. Jego teksty tłumaczone były na język rosyjski. Najciekawszym w jego dorobku prozatorskim jest cykl tzw. opowieści mortenowskich, zapoczątkowany opowiadaniem Cierpienie hrabiego Mortena – mroczna wizja alternatywnej historii Męki i Zbawienia, rozgrywająca się w scenerii posmodernistycznejfantasy. Historie te złożyły się na tom Głos Boga opublikowany w roku 2006. W planach jest powieść rozgrywająca się realiach mortenowskich. Ponadto wydał dwa zbiory opowiadań: Padlina (2007) i Wieczór trzech Psów (2016); trzy monografie naukowe: Literatura fantastycznonaukowa jako obszar symulacji sytuacji konfliktowych (2011), Filozofia fantastyki (2016) i Od zniewolenia do chaosu. Akcenty filozofii społecznej i filozofii polityki w polskiej prozie fantastycznonaukowej (lata 1946-2016) (2019), a także zbiór esejów, felietonów, recenzji – Wyznania idioty (2016).

Od Autora:

Pierwsza część tej książki jest w znacznej mierze oparta na mojej Filozofii fantastyki wydanej w roku 2016 – wszelako jest to wersja mocno rozszerzona, poprawiona i ubogacona o dwa dodatkowe rozdziały (przedostatni i ostatni – dotyczące odpowiednio: filozofii horroru i filozofii fantasy). Na część drugą składają się eseje publikowane przede wszystkim w czasopiśmie „SFinks”, a także prasie naukowej. Tekst Filozofia pisania fantastyki ukazuje się tu po raz pierwszy.

Na zakończenie warto też wspomnieć, że książka ta pierwotnie była pokłosiem serii wykładów, jakie wygłosiłem (i dalej wygłaszam) na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim pod wspólnym tytułem „Filozofia fantastyki”. Chciałem podziękować – pokoleniom już – słuchaczy i dyskutantów; nasze rozmowy wzbogaciły i mnie, i tę książkę.

Spis treści

  • Część I: FILOZOFIA FANTASTYKI
    • Rozdz. 1: Próba definicji. Rys historyczny
      • Problemy definicyjne. Fantastyka a science fiction
      • Krótki rys historyczny. Kamienie milowe literatury science fiction
    • Rozdz. 2: Ontologia fantastyczna
      • Definicje i rozróżnienia gatunkowe. Ontologiczne strategie
      • Światy równoległe i światy możliwe
      • Świat jako gra. Światy zafałszowane
      • Mózg w naczyniu albo solipsyzm
    • Rozdz. 3: Bóg podmieniony. Motywy metafizyczne i teologiczne w literaturze science fiction
      • Figura „Boga podmienionego
      • Protetyka metafizyczna
      • Bóg nieobecny. Religie bez Boga
      • Fantaści metafizyczni – fantastyka teologiczna
      • Metafizyka po polsku
    • Rozdz. 4: Epistemologia w fantastyce
      • Kontakt niemożliwy. Dramaty epistemologiczne
      • Utożsamienie z obcością. Desperacja poznawcza
      • Języków wymieszanie. Filozofia języka w fantastyce
    • Rozdz. 5: Historiozofia fantastyczna
      • Klęska futurologii
      • Utopie. Historia „zamrożona”
      • Katastrofizm w fantastyce
      • Postęp, czyli od Złotego Wieku do Wieku Żelaza
      • Światy równoległe i podróże w czasie. Przypadkowość historii?
    • Rozdz. 6: Zagadnienia etyczne i aksjologiczne w literaturze science fiction
      • Degradacja wartości
      • Konfrontacja wartości
      • Próba predykcji wartości moralnych. „Płynna rzeczywistość”
    • Rozdz. 7: Kim jest człowiek? Motywy antropologiczne w literaturze fantastycznej
      • Fenomen sztucznej inteligencji. Efekt zwierciadła
      • Übermensch, Homo superior, Superman, „człowiek splanetyzowany”
      • Transhumanizm – koniec czy nowy początek człowieczeństwa?
    • Rozdz. 8: Fantastyka socjologiczna (społeczna) i polityczna
      • Utopie, czyli systemy „racjonalne”
      • Antyutopie i dystopie, czyli systemy „realne”
    • Rozdz. 9: Filozofia horroru
      • Próba definicji. Horror a weird fiction
      • O ontologii kilka uwag dodatkowych. Przypadki Boscha i Grabińskiego
      • Epistemologia w horrorach – szaleństwo czy metoda?
      • Aksjologiczne sterowniki fabuł wopowieściach niesamowitych. Lovecraft vs. King
      • Antropologia horroru
    • Rozdz. 10: Filozofia fantasy
  • CZĘŚĆ II: ESEJE
    • Miłosz fantastyczny
    • Malowane łopatą
    • Pokrowce na nerwach zupełnie się zniszczyły
    • Stanisław Lem i kapsuły czasu
    • Akcenty utopijne w powieści Na marmurowych skałach Ernsta Jüngera
    • Filozofia pisania fantastyki
  • Bibliografia
  • Indeks nazwisk
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony