Philip K. Dick

Wersja z 14:04, 31 mar 2012

Philip K. Dick
Data i miejsce urodzenia	16 grudnia,1928 Chicago
Data i miejsce śmierci	2 marca 1982 Santa Ana
Narodowość	USA
Ważne dzieła	Człowiek z Wysokiego Zamku
Nagrody
Hugo, John Campbell
Strona domowa

PKD i Ridley Scott, reżyser Blade Runnera

PKD lata 60.

PKD i biskup Pike

PKD z żoną, Tess

PKD na konwencie w 1972

Dickrobot - android z twarzą PKD

Philip Kindred Dick, (ur. 16 grudnia 1928 w Chicago, zm. 2 marca 1982 w Santa Ana w Kalifornii) – kultowy, amerykański pisarz science fiction, który miał znaczący wpływ na rozwój tego gatunku literackiego. Zaliczany jest również do nurtu postmodernistycznego. Przez Lecha Jęczmyka nazwany "Dostojewskim SF".

Życie

Pomimo licznych znajomości w środowisku pisarzy science fiction (m.in. przyjaźni z Robertem Heinleinem) za życia nie był szerzej znany miłośnikom fantastyki. Dopiero w latach 90. XX wieku jego twórczość – połączenie mainstreamu z fantastyką, rozważaniami teologicznymi w specyficznym psychodeliczno-solipsystycznym klimacie – zyskała uznanie czytelników i krytyków.

Na początku drogi twórczej Dick w kręgach fantastycznych uznawany był za pisarza zbyt ambitnego, trudnego, natomiast z kręgów mainstreamu odrzucany był z uwagi na pisanie pod szyldem SF. Jego popularność jako pisarza odmieniły dwie książki. Pierwsza to Człowiek z Wysokiego Zamku (The Man in the High Castle) napisana w 1961 r. Za powieść tę pisarz został uhonorowany jedną z dwóch najważniejszych nagród w dziedzinie literatury fantastycznej – nagrodą Hugo. Druga to Czy androidy śnią o elektrycznych owcach? (Do Androids Dream of Electric Sheep?) wydana w 1968 r., na podstawie której na początku lat osiemdziesiątych nakręcony został film Blade Runner (Łowca androidów).

Od początku twórczość Philipa K. Dicka cechowała problematyka natury rzeczywistości i człowieka. W swoich książkach Dick rozważał kwestie filozoficzne: co to znaczy być człowiekiem? (Do Androids Dream of Electric Sheep?, The Man in the High Castle, Confessions of a Crap Artist), czy to, co widzimy, to, co nas otacza, istnieje naprawdę, czy też jest to tylko złudzenie? (Trzy stygmaty Palmera Eldritcha, Ubik); jaka jest natura wszechświata i jaki jest stosunek Boga do stworzenia? (VALIS, Boża Inwazja). Rozważania Dicka na temat natury Boga i jego relacji do człowieka inspirowane były głownie teologią chrześcijańską (zwłaszcza katolicką) i judaizmem.

W życiu prywatnym Dick żenił się pięć razy i miał troje dzieci. Nadużywał alkoholu i narkotyków, zaś swoje uzależnienie tłumaczył tym, iż od dziecka musiał brać dużo leków i stąd wzięło się jego przyzwyczajenie do pigułek. Wiele wskazuje na to, że właśnie pod wpływem środków psychoaktywnych powstała znaczna część twórczości Dicka. Niektórzy łączą jego uzależnienie z dużym tempem pisania: w ciągu dwóch lat, w czasie największego uzależnienia, napisał 11 powieści i około 60 opowiadań (w tym Trzy stygmaty Palmera Eldritcha). Okres uzależnienia stał się także prawdopodobnie inspiracją do napisania książki Przez ciemne zwierciadło (A Scanner Darkly), wydanej w 1977 r., pokazującej wizję świata degradowanego zarówno przez narkotyki, jak i organizacje starające się zapobiegać zjawisku narkomanii.

Podejrzewa się, że cierpiał on na schizofrenię paranoidalną (choć biografia Dicka pt. Philip K. Dick. Boże inwazje autorstwa Lawrence'a Sutina podaje, iż był on po prostu "dziwakiem" i w żadnym wypadku nie był chory psychicznie, jednak miał taką opinię), dodatkowo wzmacnianą przez używanie środków psychoaktywnych lub po prostu przez nie indukowaną. Sam pisarz spekulował na ten temat. Prowokowały do tego jego zachowania: zamykanie się w domu ze strachu, napadanie na żonę, a w szczególności osobliwe sny, wizje, które inspirowały go równocześnie do pracy twórczej m.in. przy trylogii VALIS. W pewnym czasie wierzył, że Stanisław Lem był prowokacją komunistów, za którą kryła się grupa pisarzy działających na zlecenie partii komunistycznej, by przejąć kontrolę nad światową opinią publiczną. Dowodem tego miała być mnogość stylów pisarskich Lema i szeroka tematyka jego dzieł, a także nietypowe, niesłowiańskie nazwisko mogące być skrótem jakiejś tajnej komórki. P.K. Dick pisał nawet w tej kwestii do FBI.

Dick zmarł w roku 1982 po trzech kolejnych atakach serca w szpitalu w Santa Ana w Kalifornii. Zostawił po sobie bogaty dorobek literacki i olbrzymią rzeszę wielbicieli, w niektórych kręgach jest pisarzem kultowym. Niedoceniany przez większość życia, dopiero tuż przed śmiercią osiągnął stan finansowej stabilności, jednak szeroką popularność jego utwory zdobyły dopiero po śmierci autora.

To był wariat. Nikt nie wiedział, co za chwilę uczyni. Charles Brown, wydawca „Locusa”

Artykuł Wojtka Sedeńki PHILIP K. DICK http://www.sedenko.pl/?p=87

Valis

• VALIS (1981) Valis
• The Divine Invasion (1981) Boża inwazja
• The Transmigration of Timothy Archer (1982) Transmigracja Timothy'ego Archera

Powieści

• Solar Lottery (1955) inny tytuł: World of Chance (1956) Słoneczna loteria
• The World Jones Made (1956) Świat Jonesa
• The Man Who Japed (1956)
• The Cosmic Puppets (1957) inny tytuł: A Glass of Darkness Kosmiczne marionetki
• Eye in the Sky (1957) Oko na niebie
• Time Out of Joint (1959) Czas poza czasem
• Dr. Futurity (1960) Dr. Futurity
• Vulcan's Hammer (1960)
• The Man in the High Castle (1962) Człowiek z Wysokiego Zamku
• The Game-Players of Titan (1963) Tytańscy gracze
• Martian Time-Slip (1964) inny tytuł: All We Marsmen Marsjański poślizg w czasie
• Clans of the Alphane Moon (1964) Klany księżyca Alfy
• The Simulacra (1964) Simulakra
• The Unteleported Man (1964) inny tytuł: Lies, Inc. (1983) Paszcza wieloryba
• The Penultimate Truth (1964) Prawda półostateczna
• Dr. Bloodmoney or How We Got Along After the Bomb (1965) Doktor Bluthgeld
• The Three Stigmata of Palmer Eldritch (1965) Trzy stygmaty Palmera Eldritcha
• Now Wait for Last Year (1966) A teraz zaczekaj na zeszły rok
• The Crack in Space (1966) inny tytuł: Cantata-140 (2003) Inna Ziemia
• The Ganymede Takeover (1967) z Ray Nelson
• The Zap Gun (1967) inny tytuł: Project Plowshare (1966) Cudowna broń
• Counter-Clock World (1967)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? (1968) inny tytuł: Blade Runner (1982) Czy androidy marzą o elektrycznych owcach? lub Blade runner
• Ubik (1969) Ubik
• Galactic Pot-Healer (1969) Galaktyczny druciarz lub Druciarz Galaktyki
• Our Friends from Frolix 8 (1970) Nasi przyjaciele z Frolixa 8
• A Maze of Death (1970) Labirynt śmierci
• Illusione di potere (1971)
• We Can Build You (1972) Możemy cię zbudować
• Flow My Tears, The Policeman Said (1974) Płyńcie łzy moje, rzekł policjant
• Deus Irae (1976) z Roger Zelazny Deus Irae
• A Scanner Darkly (1977) Przez ciemne zwierciadło
• Ubik: The Screenplay (1985)
• Radio Free Albemuth (1985) Radio Wolne Albemuth
• Nick and the Glimmung (1988)
• A Máquina Preservadora, 1º volume (1989)
• A Máquina Preservadora, 2º volume (1989)
• O Tempo dos Simulacros (1993)
• Os Jogadores de Titã (1994)
• Blade Runner: Sueñan los androides con ovejas electricas? (2003)

Zbiory opowiadań

• A Handful of Darkness (1955)
• The Variable Man and Other Stories (1957)
• The Preserving Machine (1969)
• The Book of Philip K. Dick (1973) inny tytuł: The Turning Wheel and Other Stories (1973)
• The Best of Philip K. Dick (1977) Philip K. Dick - opowiadania najlepsze
• Le Livre d'Or de la Science-Fiction: Philip K. Dick (1979)
• The Golden Man (1980) Ostatni Pan i Władca
• Eine Handvoll Dunkelheit (1981)
• L'homme doré (1982)
• Robots, Androids, and Mechanical Oddities: The Science Fiction of Philip K. Dick (1984)
• I Hope I Shall Arrive Soon (1985)
• Le Grand O (1988)
• Un Auteur Eminent (1989)
• The Philip K. Dick Reader (1997)
• Minority Report (UK 2002) (2002)
• Selected Stories of Philip K. Dick (2002)
• Paycheck (2004)
• Vintage PKD (2006)
• Human Is? (2007)
• The Defenders and Others (2010)
• Adjustment Team and Other Classic Stories (2010)

Omnibusy

• Solar Lottery / The Big Jump (1955) z Leigh Brackett
• The World Jones Made / Agent of the Unknown (1956) z Margaret St. Clair
• The Man Who Japed / The Space-Born (1956)] z E. C. Tubb
• The Cosmic Puppets / Sargasso of Space (1957) z Andre Norton
• Dr. Futurity / Slavers of Space (1960) z John Brunner
• Vulcan's Hammer / The Skynappers (1960) z John Brunner
• The Unteleported Man / The Mind Monsters (1966) z Jack Owen Jardine i Julie Ann Jardine
• A Philip K. Dick Omnibus (1970)
• Dr. Futurity / The Unteleported Man (1972)
• Three Early Novels (2000)
• Counterfeit Unrealities (2002)
• Ubik (2003)
• Five Great Novels (2004)

Chapterbooks

• We Can Remember It for You Wholesale (1990)
• The Minority Report (2002)
• Paycheck (2004)
• Beyond Lies the Wub (2009)
• Beyond the Door (2009)
• The Crystal Crypt (2009)
• The Defenders (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #1 (2009)
• The Gun (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #2 (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #3 (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #4 (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #5 (2009)
• The Skull (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #6 (2009)
• Second Variety (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #7 (2009)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #8 (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #9 (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #10 (2010)
• The Eyes Have It (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #11 (2010)
• The Variable Man (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #12 (2010)
• Mr. Spaceship (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #13 (2010)
• Piper in the Woods (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #14 (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #15 (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #16 (2010)
• Do Androids Dream of Electric Sheep? #17 (2010)
• The Adjustment Bureau (2011)

Nonfiction

• Cosmogony and Cosmology (1987)
• The Dark-Haired Girl (1988)
• The Selected Letters of Philip K. Dick 1974 (1991)
• In Pursuit of VALIS (1991)
• The Selected Letters of Philip K. Dick 1975-1976 (1992)
• The Selected Letters of Philip K. Dick, 1977-1979 (1993)
• The Selected Letters of Philip K. Dick: 1972-1973 (1994)
• The Shifting Realities of Philip K. Dick: Selected Literary and Philosophical Writings (1995)
• The Selected Letters of Philip K. Dick 1938-1971 (1997)
• The Selected Letters of Philip K. Dick 1980-82 (1998)

Mainstream

• Confessions of a Crap Artist (1975) Wyznania łgarza
• The Man Whose Teeth Were All Exactly Alike (1984) Człowiek o jednakowych zębach
• In Milton Lumky Territory (1985) Na terenie Miltona Lumky'ego
• Puttering About in a Small Land (1985)
• Humpty Dumpty in Oakland (1986)
• Mary and the Giant (1987)
• The Broken Bubble (1988)
• Gather Yourselves Together (1994)
• Voices from the Street (2007)

Serie opowiadań

• Dr. Rupert Labyrinth

1. The Preserving Machine (1953)
2. The Short Happy Life of the Brown Oxford (1954)

• Jim Briskin

1. Top Stand-By Job (1963) inny tytuł: Stand-By (1963)
2. What'll We Do With Ragland Park? (1963)
3. Cantata 140 (1964)

Opowiadania

• Beyond Lies the Wub (1952)
• The Gun (1952)
• The Skull (1952)
• The Little Movement (1952)
• The Defenders (1953)
• Mr. Spaceship (1953)
• Piper in the Woods (1953)
• Roog (1953)
• Second Variety (1953)
• The Infinites (1953)
• The World She Wanted (1953)
• Colony (1953)
• Impostor (1953) inny tytuł: Imposter (1953)
• The Cookie Lady (1953)
• The Eyes Have It (1953)
• Martians Come in Clouds (1953)
• Paycheck (1953)
• The Indefatigable Frog (1953)
• The Cosmic Poachers (1953)
• Expendable (1953)
• The Commuter (1953)
• Out in the Garden (1953)
• The Great C (1953)
• The King of the Elves (1953)
• The Trouble with Bubbles (1953)
• The Variable Man (1953) inny tytuł: Der Mann aus der Vergangenheit (1964)
• The Impossible Planet (1953)
• Planet for Transients (1953)
• Some Kinds of Life (1953) [also as by Richard Phillipps ]
• The Builder (1953)
• The Hanging Stranger (1953)
• Project: Earth (1953)
• Tony and the Beetles (1953) inny tytuł: Retreat from Rigel (1953)
• Jon's World (1954)
• Beyond the Door (1954)
• The Crystal Crypt (1954)
• A Present for Pat (1954)
• Prize Ship (1954)
• The Golden Man (1954)
• James P. Crow (1954)
• Prominent Author (1954)
• Small Town (1954)
• Survey Team (1954)
• Sales Pitch (1954)
• The Turning Wheel (1954)
• Time Pawn (1954)
• Breakfast at Twilight (1954)
• The Crawlers (1954)
• Of Withered Apples (1954)
• Exhibit Piece (1954)
• Shell Game (1954)
• Adjustment Team (1954) inny tytuł: The Adjustment Bureau (2011)
• A World of Talent (1954)
• Meddler (1954)
• Souvenir (1954)
• The Last of the Masters (1954)
• Progeny (1954)
• Upon the Dull Earth (1954)
• The Father-Thing (1954)
• Strange Eden (1954)
• Foster, You're Dead (1955)
• Human Is (1955)
• War Veteran (1955)
• Captive Market (1955)
• Nanny (1955)
• The Hood Maker (1955)
• The Chromium Fence (1955)
• Service Call (1955)
• A Surface Raid (1955)
• The Mold of Yancy (1955)
• Autofac (1955)
• Psi-Man (1955) inny tytuł: Psi-Man Heal My Child! (1955)
• The Minority Report (1956)
• To Serve the Master (1956)
• Vulcan's Hammer (1956)
• Pay for the Printer (1956)
• The Unreconstructed M (1957)
• Misadjustment (1957)
• Null-O (1958)
• Explorers We (1959)
• Recall Mechanism (1959)
• Fair Game (1959)
• War Game (1959)
• If There Were No Benny Cemoli (1963)
• The Days of Perky Pat (1963)
• Orpheus with Clay Feet (1964)
• Waterspider (1964)
• Novelty Act (1964)
• Oh, to Be a Blobel! (1964)
• What the Dead Men Say (1964)
• A Game of Unchance (1964)
• The Little Black Box (1964)
• Precious Artifact (1964)
• The Unteleported Man (1964)
• Retreat Syndrome (1965)
• We Can Remember It for You Wholesale (1966) inny tytuł: Total Recall (1966)
• Holy Quarrel (1966)
• Your Appointment Will Be Yesterday (1966)
• Return Match (1967)
• Faith of Our Fathers (1967)
• The Story to End All Stories for Harlan Ellison's Anthology Dangerous Visions (1968)
• Not by Its Cover (1968)
• The War With the Fnools (1969)
• The Electric Ant (1969)
• A Little Something for Us Tempunauts (1974)
• The Pre-Persons (1974)
• A Scanner Darkly (excerpt) (1977)
• The Exit Door Leads In (1979)
• Chains of Air, Web of Aether (1980)
• Rautavaara's Case (1980)
• Frozen Journey (1980) inny tytuł: I Hope I Shall Arrive Soon (1980)
• The Alien Mind (1981)
• Strange Memories of Death (1984)
• Warning: We Are Your Police (1985)
• Cadbury, the Beaver Who Lacked (1987)
• The Day Mr. Computer Fell Out of Its Tree (1987)
• The Eye of the Sibyl (1987)
• Stability (1987)
• A Terran Odyssey (1987)
• Fawn, Look Back (1987)
• Goodbye, Vincent (1988)
• Relatório Minoritário (2002)
• Menace React (2011)