Ostatni i Pierwsi Ludzie

Ostatni i Pierwsi Ludzie Olaf Stapledon Last and First Men
Język oryginału	angielski
Forma	powieść
Pierwsze wydanie oryginału	1930
Pierwsze wydanie polskie	2020
Wydawca	Stalker Books
Przekład	Tomasz Walenciak
Seria wydawnicza	Narodziny Science Fiction
ISBN 978-83-66280-49-6
Kupisz w: www.esef.com.pl

Ostatni i Pierwsi Ludzie – powieść wydana w 1930 roku. Dzieło bezprecedensowe w skali gatunku, autor opisuje historię ludzkości w okresie dwóch miliardów lat, w którym to pierwszym i najbardziej prymitywnym gatunkiem są Pierwsi ludzie (czyli nasz własny gatunek), a także siedemnaście innych gatunków człowieka, które są coraz bardziej rozwinięte.

Stapledon oparł koncepcję historii na zasadzie dialektyki.

Kontrowersyjna część książki ukazuje ludzi w przyszłości, którzy uciekają z umierającej Ziemi i osiedlają się na Wenus, tam w procesie eksterminacji mieszkańców (inteligentnego gatunku morskiego) przejmują władzę nad planetą. Przez niektórych jest ona interpretowana jako akceptacja ludobójstwa jako uzasadniony i niezbędny akt do przetrwania danej rasy. Jednak wielu stronników Stapledona twierdzi, że jego intencje były inne. Miał on zamiar pokazać, że mimo postępu społecznego i technicznego w przyszłości człowiek nadal będzie posiadał takie cechy jak brutalność.

Stapledon poważył się na rzecz niespotykaną - opisanie historii ludzkości od pierwszej cywilizacji po ostatnią, kiedy nasze słońce zniszczy swój układ planetarny. Opisał osiemnaście wariantów Człowieka. W książce aż roi się od pomysłów, które zainspirowały i były wykorzystywane przez setki pisarzy science fiction: katastrofa ekologiczna, pandemia, sztuczne atomy - nanotechnologia, energia atomowa, telepatia, podróż umysłem przez czas i przestrzeń, telepatyczne czytniki książek - połączenia autor/odbiorca, genetyczne modyfikacje człowieka, długowieczność, sztuczni ludzie - androidy, wielkie mechaniczne mózgi zarządzające ludzkością i bunt przeciwko nim, terraformowanie planet, astroinżynieria - kierowanie planetą.