Tekst źródłowy

{{Leksykon
|typ=fiction
}}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Tuatha Dé Danann (Bibliografia)</categorytree>'''TUATHA DÉ DANANN''' – w mitologii celtyckiej plemię bogini Danu.
==Nazwa==
''Tuatha Dé Danann'' oznacza właśnie ''Plemię Bogini Danu''. Można je spotkać także pod nazwą ''Fir Dea'', co oznacza ''Ludzi Bogini'', bądź też ''Tuatha Dea'', czyli ''Plemię Bogini''. Od jej trzech synów – Briana, Iuchaira i Iucharbaira – Tuatha Dé Danann znani są także jako ''Fir tri nDea'', czyli ''Ludzie Trzech Bogów''. 
==Rodowód==
To boskie pelmię wywodziło się od Nemeda. Zaliczał się do niego z bogów Nuadu, Dagda, Dian Cécht, Lug, kowal Gobiniu, Ogma a z bogiń Morrígan, Badb i Macha. Byli wśród tego ludu także [[druid | druidzi]].

==Atrybuty Tuatha Dé Danann==
Do atrybutów tych bogów należał kocioł boga Dagdy, pełen nigdy nie kończącego się jedzenia, nie chybiająca celu włócznia boga Luga, miecz Nuadu oraz Lia Fail, czyli Kamień Fal, który służył do intronizacji królów i odzywał się krzykiem, kiedy zasiadał na nim prawowity władca.

==Przybycie Tuatha Dé Danann==
Tuatha Dé Danann mieli przybyć do Irlandii na statkach z wysp położonych za morzem na zachodzie. Według podań ich przybyciu towarszyła magiczna mgła, tak gęsta, że umożliwiła im niepostrzeżone pojawienie się. Z drugiej strony podania mówią, że Tuatha Dé Danann spalili swe statki by za zasłoną dymną ukryć się przed mieszkańcami tej ziemi.

==Charakterystyka==
Tuatha Dé Danann dysponowali ogromną mocą dzięki znajomości magii. Jako mieszkańcy [[sídhe]] byli nieśmiertelni a ich rodowód starszy od ludzkiego. To oni byli władcami i mieszkańcami irlandzkich ziem, do czasu przybycia Milezjanów. 

==Tuatha Dé Danann a Fomorianie==
Tuatha Dé Danann stoczyli dwie bitwy nad Mag Tuired nim objęli władzę nad Irlandią. W pierwszej bitwie pokonali Fir Bolgów. Pierwotnie królem został Nuadu, ponieważ jednak w drugiej bitwie, z Fomorianami, został okaleczony, mianowicie stracił dłoń, w jego imieniu rządził Breas. Nuada, który dzięki wprawionej srebrnej dłoni, mógł na powrót sprawować władzę, zginął w drugiej bitwie na Mag Tuired z Fomorianami. Królem po nim zostać miał Lug.

==Tuatha Dé Danann a Milezjanie==
Tuatha Dé Danann rządzili Irlandią aż do czasu najazdu Milezjanów, plemienia ludzi. Lud Bogini Danu musiał ustąpić i odtąd miał mieszkać w zaświatach, w [[sídhe]] jako jedni z ''aes sídhe'', czyli ''ludu ze wzgórz''. Bogowie należący do tego plemienia niejednokrotnie mieszali się w sprawy ludzkie. 

==Tuatha Dé Danann a [[wróżka | wróżki]] i [[elf | elfy]]==
Późniejsze źródła łączą [[sídhe]], a więc i Tuatha Dé Danann, z [[wróżka | wróżkami]] oraz z nordyckimi [[elf | elfami]]. 

==Literatura==
*Gąssowski J., ''Mitologia Celtów'', Warszawa 1987, vol. 8.
*Matthews J., i Matthews C., ''Mitologia Wysp Brytyjskich'', 1997.
*Monaghan P., ''The Encyclopedia Of Celtic Mythology And Folklore'', New York 2004.
*Botheroyd S., i Botheroyd P.F., Słownik mitologii celtyckiej, 1998.
*Kałużna-Ross J., ''Mitologie świata. Celtowie'', Kraków 2007.
*Ó hÓgáin D., ''The Lore of Ireland. An Encyclopaedia of Myth Legend and Romance'', Woodbridge 2006. 

(aut. [[Izabela Ozga]])

[[Kategoria: Mitologia Celtów]] [[Kategoria: Bóstwa]]