Tomasz Morus w mundurku pioniera, czyli utopia i utopijność w polskim socrealizmie

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tomasz Morus w mundurku pioniera, czyli utopia i utopijność w polskim socrealizmie

Monika Brzóstowicz-Klajn

Tomasz Morus w mundurku pioniera.jpg
Język oryginału polski
Forma książka krytycznoliteracka
Pierwsze wydanie 2012
I wydanie polskie 2012
Wydawca Naukowe UAM
Autor okładki Helena Oszmiańska
Seria wydawnicza Filologia Polska nr 136
Oprawa miękka ze skrzydełkami
ISBN 978-83-232-2418-1

Rozprawa przedstawia związek kultury totalitarnej z tradycją utopii literackiej, omawia jej recepcję w Polsce lat stalinowskich, ukazuje ideologię postępu, tak ważną w komunizmie i w kulturze nowoczesnej, a także przybliża wizje historii w literaturze oraz bolszewicką koncepcję dziejów. Kultura socrealistyczna interpretowana w całości jako utopia społeczna znajduje swoje odbicie w utworach SF doby stalinowskiej, mających charakter literackiej utopii: wbrew założeniom socrealizmu odrzucającego wszelką fantastykę, science fiction znajduje tu swoją niszę.

Spis treści:

  1. Słowo wstępne
  2. Utopia jako zasłona systemu, atrapa
  3. Socrealizm: kultura totalna i totalitarna
  1. ROZDZIAŁ I Podstawowe rozróżnienia terminologiczne
    1. O utopii – z perspektywy historii idei
    2. Socjalizm utopijny a marksizm
    3. Socrealistyczna opowieść o utopii
    4. Utopijność socrealistycznej opowieści
  1. ROZDZIAŁ II Europejska tradycja utopii w Polsce w latach 1947-1956 ##Podstawowa tradycja utopii pierwszy raz po polsku
    1. Spór o utopię Tomasza Morusa .
    2. Inne prace nad dziedzictwem utopii literackiej
    3. Nieznana utopia polskiego oświecenia: Podróż do Kalopei
    4. Próba opisu tradycji utopii poza ideologią
    5. Dyskurs (anty)utopijny w prasie czasów odwilży
  1. ROZDZIAŁ III Historia w świecie socrealistycznej literatury
    1. Utopia całkowitej przemiany
    2. „Przeszłości ślad dłoń nasza zmiata”, czyli historia odrzucona
    3. Historia sfalsyfikowana/pisana na nowo
    4. Historia przyszłości
  1. ROZDZIAŁ IV Ku przyszłości: SF i socrealizm ##Nachylenie kultury socrealistycznej ku przyszłości
    1. Soc science fiction?
    2. Sowieckie debaty nad SF a socrealizm
    3. Rosyjskie konteksty – wybrane wątki
  1. ROZDZIAŁ V Koncepcja nowego człowieka i kultura totalitarna ##Marzenie o regeneracji międzyludzkich więzi, o odrodzeniu duchowym
    1. Nowy człowiek
    2. Współczesna historia: casus Pawlika Morozowa
    3. Nowy człowiek nie umiera?
    4. Nieśmiertelność „przebrana za historię”
    5. Wobec pamięci o ofiarach wojny i okupacji
    6. Pomiędzy projektowaną nieśmiertelnością a teraźniejszą walką o komunizm
    7. Zakończenie: Socrealizm wobec modernizmu
    8. Ciało obce?
    9. „Pewien komponent ideologiczny” awangardy
    10. Dwie utopie bolszewickie
    11. Socrealizm i modernizacja
  1. Nota bibliograficzna
  2. Indeks
  3. Thomas More in a Pioneer scout’s uniform or Utopia and Utopia- nism in Polish social realism (Summary)
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony