Baśń literacka

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
LEKSYKON FANTASTYKI
pojęcie



BAŚŃ LITERACKA - odmiana gatunkowa baśni, zachowująca wszystkie istotne cechy fantastyki baśniowej, nawiązująca niekiedy do niektórych motywów i kanonów strukturalnych baśni ludowej, ale odbiegająca od jej schematów fabularnych. Nie jest więc kolejnym opracowaniem znanego wątku ludowego, ale integralnym dziełem o niepowtarzalnym charakterze, które wyraża poglądy swego autora, jego postawę wobec świata przy jednoczesnym zachowaniu zasady konstruowania wizji świata, w którym zawsze dobro tryumfuje nad złem. Problemy moralne bywają jednak pogłębione, a rysunek psychologiczny bardziej zróżnicowany. Bohater nie jest tylko wykonawcą roli narzuconej przez schemat fabularny, ale osobowością wyposażoną w liczne cechy indywidualne, w zespół sobie tylko właściwych cech fizycznych i psychicznych. Nierzadko baśń literacka wyposażona jest w liczne podteksty filozoficzne, aluzje literackie, bądź też akcenty satyryczne. Stanowi ona odmianę przejściową między baśnią ludową a amorficzną opowieścią fantastyczną, którą niekiedy próbuje się nazywać baśnią nowoczesną lub angielskim terminem fantasy, oznaczającym zgoła inne zjawisko w literaturze fantastycznej. Pierwszą polską baśnią literacką była opowieść Konopnickiej "O krasnoludkach i o sierotce Marysi". Wśród powojennych utworów tego typu na uwagę zasługują "O chłopcu, który szukał domu" Jurgielewiczowej i "Porwanie w Tiutiurlistanie" Żukrowskiego.

(aut. Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz)

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony